نخستين بار در سال 1301 طرح احداث شبكه‌هاي لوله كشي آب شرب شهرهاي ايران بررسي و بخشي از شهرها لوله كشي ‌شدند

 بنگاه مستقل آب لوله بيرجند
اين بنگاه‌، اولين سازمان آبرساني در ايران است كه در سال 1302 در شهر بيرجند شروع به فعاليت كردهاست‌.
چگونگي شكل گيري و برپايي بنگاه آب لوله و بخشهاي سازماني آن به شرح ذيل مي‌باشد:

برپايي و تأسيس ‌: در روزگاران گذشته براي تأمين آب شهر بيرجند، آب انبارهايي توسط افراد خير و نيكوكار ساخته شده بود كه ازآب قنوات و آباديهاي دامنه كوه باقران پر مي‌گشت و تنها منبع تأمين آب شرب اهالي در تابستان به حسابمي‌آمد.
استفاده از آب انبارها به علت بهداشتي نبودن آنها سبب شيوع انواع بيماريها مي‌گرديد. لذا در زماني كه هنوز هيچ يك ازشهرهاي ايران داراي آب لوله كشي نبود، اولين انديشه‌هاي لوله كشي و آبرساني بهداشتي در بيرجند جوانه زد. اين دوران‌مقارن با پايان جنگ جهاني اول بود و لوله‌هايي كه ارتش انگلستان براي لوله كشي اردوگاههاي نظامي خود به منطقه سفيدانه‌واقع در 250 كيلومتري بيرجند و نقاط ديگر آورده بودند و بلااستفاده باقي مانده بود، براي استفاده در اين طرح مورد توجه‌قرار گرفت‌. براي تأمين آب مورد نياز نيز بعضي از مالكين قريه علي‌آباد سهم خود را از قنات علي‌آباد واگذار نمودند وهمچنين براي فراهم نمودن سرمايه‌، تقريباً تمامي متمولين شهر گرد هم آمده و هر كسي به فراخور تمكن مالي خود مبلغي‌كمكنمود.

اهداف ‌: غرض از تشكيل بنگاه‌، اداره امور مربوط به حفظ و نگهداري مسير لوله‌هاي آب بيرجند و نيز توسعه شبكه لوله‌كشي اين‌شهر بمنظور بهره‌مندي عمومي سكنه شهر، عنوان مي‌كند.

مؤسسين‌ :  تركيب هيئت مؤسسين بنگاه‌، شامل گروهي 30 نفر شامل روحانيون طراز اول‌، متمولين بازار و سياستمداران وقت ازجمله نماينده منطقه و تعدادي از فرهنگيان بود.

 لوله كشي آب تهران
در تهران آب مشروب اهالي قبل از احداث شبكه لوله كشي با ابتدايي ترين روشهاي استحصال آب و از طريق 48 رشته قنات‌ وقفي و خصوصي تأمين مي‌شد. اين قناتها فرسنگها از محل زندگي مردم دور بودند. آب در مسير طولاني پس از گذشتن از نهرها و گذرگاههاي آبي روباز باانواعآلايشهابرخوردميكرد.
و آلوده مي‌شد و سرانجام به آب انبارهاي خانگي يا عمومي مي‌رسيد. در بعضي آب انبارها به كيفيت آب توجه مي‌شد و به‌آب مقاديري آهك‌، خاكستر، زغال براي تصفيه و ته نشين مواد معلق به آن اضافه مي‌شد. از سال 1301 به بعد راه حل بر طرف كردن مشكلات آب تهران را لوله كشي آبمصرفيشهردانستند
در سال 1306 عمليات‌ احداث مجراي رودخانه كرج به تهران آغاز شد و عمليات اجراي اين طرح كه از روستاي بيلقان كرج‌، جمشيد آباد تهران به ‌طول 53 كيلومتر كه 20 كيلومتر از اين مسير كانال بود، 4 ماه به طول انجاميد آب در مسير احداث شده هرز رفته و آلوده‌ مي‌شد. در سال 1330 طرح اول لوله كشي آب تهران براساس جمعيت 900هزارنفراجراشد.
اين چنين بود كه كميسيوني به نام كميسيون لوله كشي كه اولين واحد منسجم در اين زمينه به حساب مي‌آيد، تشكيل گرديداين كميسيون اعانه‌ها را جمع‌آوري كرده و با در اختيار قرار گرفتن قنات اهدايي علي‌آباد، لوله‌هاي موجود در اردوگاههاي‌نظامي انگلستان را خريداري نمود. بقيه لوله‌هاي مورد نياز از هندوستان تهيه و با شتر به محل منتقل گرديد. كار لوله‌كشي‌توسط يكي از روسهاي مهاجر حاضر در منطقه به نام سويستانوف و به كمك چند نفر كارگر فني محلي صورت گرفت‌.همچنين به تدريج بقيه قنات علي‌آباد نيز توسط كميسيون لوله كشي خريداريشد.
رشته لوله‌اي كه زير نظر كميسيون لوله كشي‌، آب قنات را به شهر مي‌آورد 9 كيلومتر طول داشت و در مرتفع‌ترين نقطه شهربه داخل مبنع مي‌ريخت‌. از اين منبع دو رشته لوله به طرف شمال و جنوب شهر جدا شده به دليل آن كه در آن زمان وسايل وامكانات آبرساني به داخل منازل وجود نداشت‌، در مسير لوله‌هاي مورد بحث و در فواصلي مشخص‌، شيرهايي جهت برداشت آب تعبيه شده بود كه اهالي آب شرب مورد نياز خود را از اين شيرها برداشت و به مصرفمي‌رساندند.
به اين ترتيب بيرجند از گرفتاري بي آبي نجات يافت و نام آن به عنوان اوليه شهر برخوردار از آب لوله‌كشي در ايران به ثبت ‌رسيد. بعدها با توسعه امكانات مالي و فني‌، لوله كشي آب به منازل شروع و انشعاب خصوصي نيز واگذارگرديد.
براي دوام و بقاي قانون كميسيون لوله كشي‌، اساسنامه‌اي براي آن تهيه شد . مفاد اين اساسنامه كه از سالها قبل از ثبت‌رسمي ملاك عمل بود، در تاريخ دهم اسفندماه 1337 به طور رسمي در شمار مؤسسات خيريه به ثبت رسيد.